Giỏ hàng

Sâm Ngọc Linh

52 Saponin - Sâm Ngọc Linh

Cây Sâm Ngọc Linh có tên khoa học là Panaxvietnamensis Ha et Crush, Araliacea, là một loại cây đặc hữu của vùng núi Ngọc Linh, là cây thuốc quý hiếm của Quảng Nam, KonTum và của quốc gia.

Theo kết quả nghiên cứu khoa học, Sâm Ngọc Linh về mặt hóa học, thân và rễ củ sâm Ngọc Linh đã phân lập được 52 saponin, trong đó có 26 saponin thường thấy ở sâm Triều Tiên, sâm Mỹ, sâm Nhật, đại diện chính của Sâm Ngọc Linh là Ginsenoside – Rb1, Ginsenosid – Rg1, Ginsenosid – Rd, majonosid-R1, majonosid-R2. 

Đặt biệt majonosid-R2 chiếm 50% hàm lượng saponin toàn phần của sâm Ngọc Linh.Trong lá và cọng lá đã phân lập được 19 saponin dammaran. Trong đó 8 saponin có cấu trúc mới. Ngoài thành phần chính là saponin, trong lá và cọng lá Sâm Ngọc Linh còn xác định có 17 acid amin, 20 chất khoáng vi lượng và hàm lượng glucid tinh dầu là 0,1%. 

Sâm Ngọc Linh là một loài cây dược liệu quý vào loại bậc nhất ở Việt Nam. Nó quý bởi giá trị về chất lượng của nó đã được các nhà nguyên cứu chứng minh sâm Ngọc Linh có một số đặt điểm hơn cả sâm Trường Bạch (Triều Tiên) và hơn cả sâm Tây Dương (Mỹ). Nó quý bởi nó đang sinh sống tự nhiên ở độ cao tuyệt đối trên 1.500m, ổn định ở vùng rừng già hỗn giao nguyên sinh mà tác động của con người gần như không đáng kể.

Độ Cao 1500m-2100m - Điều Kiện Tự Nhiên

Sâm Ngọc Linh hiện đang phân bố trên vùng sinh thái hẹp, quanh đỉnh núi Ngọc Linh, dưới các tán rừng nguyên sinh thuộc địa phận của 3 huyện là: Nam Trà My (Quảng Nam), Đắk Glei và Tu Mơ Rông (Kon Tum).

Vùng sinh trưởng và phát triển của sâm Ngọc Linh nằm hoàn toàn trên dãy núi Ngọc Linh, có tọa độ địa lý trong khoảng từ 14° 44’ đến 15° 13’ vĩ độ Bắc và từ 107° 45’ đến 108° 10’ kinh độ Đông, đây cũng là giới hạn xa nhất về phía Nam (trong khoảng15° vĩ Bắc) của bản đồ phân bố chi Panax L. trên Thế giới.

Vùng trồng sâm Việt Nam (sâm Ngọc Linh) có các đặc điểm khí hậu đặc thù như sau:

Tổng lượng mưa trung bình năm của vùng sâm là từ 2.600 – 3.200mm.

Nhiệt độ trung bình năm dao động từ 15 -18,5 0 c.

Tổng lượng bốc hơi trung bình năm từ 670 – 770 mm.

Độ ẩm trung bình từ 85,5 – 87,5 %.

Vùng trồng Sâm Ngọc Linh hầu hết nằm trong các đai rừng phòng hộ với mật độ che phủ đạt trên 80%.

Bên cạnh đó, vùng trồng Sâm Ngọc Linh cũng có những đặc thù thổ nhưỡng sau:

Sâm tự nhiên và sâm trồng đều chỉ sinh trưởng và phát triển dưới các tán rừng nguyên sinh, nơi có thảm mục dày. Do đặc tính sinh thái của củ sâm Ngọc Linh chỉ mọc trên tầng thảm mục mà không mọc dưới đất, nên những vùng có tầng thảm mục dày là nơi có điều kiện lý tưởng cho cây sâm sinh trưởng và phát triển. Dưới các tán rừng nguyên sinh cũng tạo nên các điều kiện về độ ẩm đất phù hợp cho cây sâm sinh trưởng, phát triển.

Cây "Thuốc Giấu" Của Người Xê Đăng


Cây “thuốc giấu” là tên gọi mà người Xê Đăng bản địa dành cho Sâm Ngọc Linh ngày nay. Với họ cây sâm là báu vật của thần rừng ban tặng và họ luôn truyền tai nhau về công dụng tuyệt vời của nó dành cho sức khỏe. Và nó cứ thể được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.




1973 Dược Sĩ Đào Kim Long

Nhờ tác dụng vượt trội, cây “thuốc giấu” đã được cán bộ lưu ý, ghi nhớ. Đến năm 1973, Đoàn điều tra Dược liệu Ban dân y Khu 5 do Dược sĩ Đào Kim Long và Nguyễn Châu Giang hướng dẫn đã phát hiện một loài Panax mọc thành quần thể tại vùng núi Ngọc Linh ở độ cao 1500 – 2000m, thuộc địa phận hai tỉnh Kon Tum – Quảng Nam. Nhóm nghiên cứu dựa vào vào hình dáng thân rễ và đặt tên chúng là Sâm Đốt Trúc (Panax articulatus).

Bắt đầu từ năm 1974, loài Sâm này được gọi với tên sâm K5 để đánh dấu bước đầu phát hiện lịch sử tại vùng liên khu 5. Sau này, Hà Thị Dung cùng nhà khoa học Liên Xô A.G. Ruski căn cứ vào tài liệu đầy đủ mới xác định chính xác đây là một loài sâm mới của thế giới lần đầu tiên gặp ở Việt Nam và đã đặt lại tên là sâm Việt Nam – Panax vietnamnensis Ha et Grushv. Tuy nhiên, tên gọi sâm Ngọc Linh vẫn có nhiều ý nghĩa cụ thể hơn. Tính đến thời điểm đó, sâm Ngọc Linh trở thành loài sâm thứ 20 được phát hiện trên thế giới

4 Năm Tuổi Có Hạt Đầu Tiên

Sâm Ngọc Linh khác biệt với cách loài Sâm khác là chưa thể nhân giống trong ống nghiệm được. Cây trưởng thành sau khi được 4 năm tuổi thì mới cho đợt hạt đầu tiên và người dân tộc Xê Đăng tiến hành thu hoạch bằng tay và gieo hạt.

6 Tháng Mới Nảy Mầm

Hiện tại, Sâm Ngọc Linh phải trồng bằng cách truyền thống. Sau 4 năm sinh trưởng thì cây sẽ cho ra hoa và kết hạt và người nông dân trồng sâm sẽ thu hoạch các hạt chính rồi gieo xuống đất và chờ đợi sau 6 tháng kể từ lúc gieo thì hạt sẽ nảy mầm thành cây sâm con.

Sau đó, người nông dân sẽ tiếp tục chăm sóc cây con này liên tục trong 4 năm tiếp theo để chờ cho cây sâm ra hoa.



3 Năm Chăm Sóc Chu Đáo

Từ năm thứ 4(Sâm 4 tuổi) thì mới cho ra hạt lần đầu tiên và người dân tộc Xê Đăng phải tiếp tục chăm sóc rất tỉ mỉ liên tục 3 năm đầy khó khăn này trước khi quyết định khai thác ở tuổi thứ 7.

Theo thói quen canh tác thì chỉ khi nào người dân Xê Đăng cần tiền mặt thì họ mới nhổ Sâm bán mà thôi, vì họ biết đặc tính cây Sâm này nếu tiếp tục nuôi dưỡng càng nhiều năm thì giá trị nó mang lại rất cao. Họ chỉ cần tập trung chăm sóc chúng để khai thác hạt.

7 Năm Cây Sâm Trưởng Thành

Đến năm thứ 4 thì cây Sâm bắt đầu cho ra hoa và hạt đợt đầu tiên trong đời của mình.

Và người nông dân tiếp tục chăm sóc cây Sâm này liên tục trong 3 năm tiếp theo cho đến khi chúng đạt được 7 tuổi, đó là lúc Sâm đã trưởng thành và có thể tiến hành khai thác củ Sâm.

Riêng Sâm Ngọc Linh rất khác với các loại Sâm khác trên thế giới là Sâm Ngọc Linh có thể sống gần cả trăm năm và hàm lượng Saponin bên trong của Sâm ngày càng cao.

Một số Sâm khác thì đến năm thứ 7 là phải khai thác, nếu không thì hàm lượng dưỡng chất bên trong sẽ giảm dần.


 
page